Wandalizm uderza w nas wszystkich. Co możemy zrobić, żeby zatrzymać niszczenie wspólnej przestrzeni?

Zniszczona ławka, wyrwane urządzenie, połamany element placu zabaw czy pomalowana świeżo wyremontowana klatka schodowa. Wandalizm nie jest problemem jednej ulicy, jednego osiedla czy jednej gminy. To zjawisko, z którym mierzą się samorządy w całej Polsce. Pytanie brzmi jednak: co możemy zrobić, żeby ograniczyć je u nas?

W ostatnich dniach kolejny akt wandalizmu miał miejsce na terenie skateparku i pumptracku w Namysłowie. To miejsca stworzone przede wszystkim z myślą o mieszkańcach – szczególnie dzieciach i młodzieży. Niestety, zamiast służyć wyłącznie rekreacji i aktywnemu spędzaniu czasu, po raz kolejny stały się celem bezmyślnego niszczenia.

Ostatnie wydarzenia skłaniają mnie do refleksji, że musimy dbać bardziej, musimy być czujniejsi, musimy reagować – mówi Burmistrz Jacek Fior.

To nie jest problem tylko Namysłowa

Wandalizm jest problemem wielu polskich miast i gmin. Niszczenie przestrzeni publicznej, graffiti, uszkadzanie urządzeń, ławek, przystanków czy elementów infrastruktury sportowej regularnie pojawia się w różnych częściach kraju.

Nie oznacza to jednak, że powinniśmy traktować takie zachowania jako coś normalnego i nieuniknionego. Wręcz przeciwnie. To od mieszkańców w dużej mierze zależy, jak będziemy reagować na niszczenie wspólnej przestrzeni.

Bo kiedy ktoś niszczy ławkę, plac zabaw, lampę czy element infrastruktury sportowej, nie niszczy „czegoś gminnego”. Niszczy coś, z czego korzystamy wszyscy.

Lista zniszczeń jest długa

Skala zniszczeń odnotowanych na terenie gminy Namysłów w 2026 roku pokazuje, że nie są to pojedyncze przypadki.

Wśród zniszczonych lub uszkodzonych elementów znalazły się m.in.:
– stanowisko edukacyjne przy stawie w Parku pod Grzybkiem,
– figura zająca wielkanocnego na Rynku,
– 8 ławek,
– huśtawki: uszkodzono m.in. łańcuszki i elementy zabezpieczające,
– mostek na Wyspie II,
– mury obronne: pomazane przez wandali,
– wiata śmietnikowa,
– lampy na Wyspie II,
– 3 rampy prowadzące od amfiteatru na Wyspie I,
– lampy na Skwerze Kazimierza Wielkiego,
– urządzenia na placach zabaw, na których pojawiły się napisy,
– luneta na Wyspie II,
– regulaminy i kosze na śmieci (część została ukradziona lub wrzucona do rzeki),
– podświetlane tablice pod Grzybkiem,
– skrzynki elektryczne przy scenach (pod Grzybkiem i na Wyspie I),
– elementy infrastruktury na pumptracku i skateparku,
– klatki schodowe, które zostały pomalowane niedługo po przeprowadzonych remontach.

Dwa ostatnie przykłady szczególnie pokazują, jak szybko efekty wykonanych prac mogą zostać zniweczone. Świeżo wyremontowana lub oddana do użytku przestrzeń, zamiast przez lata służyć mieszkańcom, wymaga ponownego czyszczenia i naprawy.

Ponad 100 tysięcy złotych na akty wandalizmu

Każdy akt wandalizmu ma swój rachunek. Jeżeli trzeba naprawić zniszczoną ławkę, wymienić lampę, odtworzyć urządzenie, usunąć graffiti czy ponownie wyremontować zniszczoną powierzchnię, pieniądze z budżetu gminy muszą zostać przeznaczone właśnie na ten cel.

Skala tych wydatków w Namysłowie jest już bardzo konkretna.

W ostatnich miesiącach, od początku roku, na same akty wandalizmu wydaliśmy ponad 100 tys. zł. To tyle, że moglibyśmy wybudować 500 m chodnika, a przecież nie o to w tym wszystkim chodzi – mówi Burmistrz Jacek Fior.

To pokazuje, że wandalizm nie jest wyłącznie problemem estetycznym. To realne koszty, które ponosi cała lokalna społeczność.

Ponad 100 tysięcy złotych wydanych na usuwanie skutków wandalizmu to środki, które nie mogą zostać przeznaczone na nowe inwestycje, remonty czy poprawę infrastruktury.

Nie bądźmy obojętni

W walce z wandalizmem nie chodzi wyłącznie o monitoring, działanie służb czy późniejsze naprawianie szkód. Ogromne znaczenie ma również reakcja samych mieszkańców.

Jeżeli widzimy, że ktoś niszczy wspólne mienie, nie przechodźmy obok tego obojętnie. Jeżeli zauważymy już powstałe zniszczenia, warto poinformować o nich odpowiednie służby lub zarządcę danego miejsca.
W przypadku sytuacji wymagającej natychmiastowej interwencji należy skontaktować się z numerem 112. Ważne jest również przekazywanie informacji o zauważonych aktach wandalizmu – czasem jedna reakcja mieszkańca może pomóc ustalić sprawcę i zapobiec kolejnym zniszczeniom.

To nasze wspólne dobro

Skatepark, pumptrack, place zabaw, parki, ławki, oświetlenie, zabytkowe mury, wyremontowane klatki schodowe czy inne elementy infrastruktury powstają po to, aby służyć mieszkańcom. Wspólna przestrzeń nie jest niczyja.

Dlatego warto o nią dbać i reagować wtedy, gdy ktoś ją niszczy. Nie chodzi o to, by każdy mieszkaniec miał zastępować służby. Chodzi o zwykłą społeczną odpowiedzialność i przekonanie, że nie warto udawać, że problemu nie ma.

Bo jeśli będziemy obojętni, zniszczenia będą się powtarzać. Jeśli natomiast będziemy reagować, zgłaszać i zwracać uwagę na to, co dzieje się wokół nas, możemy realnie ograniczyć skalę problemu. A pieniądze, które nie zostaną wydane na naprawianie zniszczeń, mogą zostać przeznaczone na coś, co naprawdę służy mieszkańcom.

UM w Namysłowie